หน้าบ้านเว็บ แนะนำบุคลากรภายใน สนง.วัฒนธรรม ภารกิจหลักของ สนง.วัฒนธรรม วิสัยทัศน์ของ สนง.วัฒนธรรม นโยบายของ สนง.วัฒนธรรม โครงการต่าง ๆ ของสนง.วัฒนธรรม กระดานข่าว / webboard เซ็นต์สมุดเยี่ยม / guestbook ผู้ดูแลเว็บสนง.วัฒนธรรมจังหวัดจันทบุรี
<-- น้ำตกลือเลื่อง เมืองผลไม้ พริกไทยพันธุ์ดี อัญมณีมากเหลือ เสื่อจันทบูร สมบรูณ์ธรรมชาติ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช รวมญาติกู้ชาติที่จันทบุรี . . .
     
  แผนที่ทางวัฒนธรรม
  ข้อมูลประจำจังหวัด
  ประวัติศาสตร์จันทบุรี
  สถานที่สำคัญของจังหวัด
  ของดีประจำท้องถิ่น
  วิถีชีวิตชาวจันท์
  ธรรมชาติวิทยา
  บุคคลสำคัญของท้องถิ่น
  ภูมิปัญญาชาวบ้าน
 
   
 
สมุนไพรพื้นบ้านของจันทบุรี

สมุนไพรพื้นบ้าน " เร่วหอม " เร่วเป็นพืชล้มลุกจำพวกกระวาน กระทือ ฯลฯ ขึ้นได้ในดินเกือบทุกชนิดโดยเฉพาะดินร่วนซุย แสงของ
แดดรำไรมักขึ้น ตามธรรมชาติในป่า ตามที่ชื้นแฉะ ที่ป่าชายเขา ลุ่มน้ำหรือทางน้ำไหลที่มีความชื้น ตลอดปี ปัจจุบันนำมาปลูกตามบ้าน
ตามสวน ใช้เป็นเครื่องเทศปรุงอาหารและพืช สมุนไพร



อาหารพื้นบ้านจันทบูร
หลาย ๆ อย่างขาดเร่วหอมไม่ได้เลย เช่น อาหารจำพวกแกงป่า
แกงเผ็ด และผัดเผ็ดแบบจันท์แท้ ๆ จะได้กลิ่นหอมที่แตกต่างจากที่อื่น เนื่องจากในการ
ปรุงเครื่องแกงจะใส่เร่วหอมไปด้วย ทำให้มีรสเผ็ดร้อนและกลิ่นหอมเร่ว เคล้าไปกับกลิ่น
เครื่องเทศอื่น ๆ ยิ่งในแกงป่าและผัดเผ็ดป่า เร่วหอมยิ่งมีความจำเป็นเพราะกลิ่นของเร่ว
หอม จะช่วยดับกลิ่นสาบของเนื้อสัตว์ป่าได้อย่างดี เร่วจะเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ที่มี
ความชื้นสูง สภาพอากาศเย็น มีฝนตกชุกภูมิประเทศเป็นแอ่งหรือหุบเขา



ในระดับความสูงจากระดับน้ำทะเล 100 - 1,000 เมตร ดินมีความอุดมสมบูรณ์มีอินทรียวัตถุสูง เป็นดินร่วนปนทราย มีการระบายน้ำดี
น้ำไม่ท่วมขัง มักพบขึ้นอยู่ใต้ต้นไม้ใหญ่หรือในป่าดงดิบ โดยเฉพาะบริเวณใกล้ลำธารหรือแอ่งน้ำ

การจำแนกประเภทพืชสกุลเร่ว จำแนกตามลักษณะการเกิดดอก พืชสกุลเร่ว ถ้าแบ่งตามลักษณะการเกิดดอก แบ่งได้สองกลุ่ม คือ

1. พวกที่เกิดดอกจากลำต้นใต้ดิน หรือเหง้า ได้แก่ เร่วกระวาน เร่วดง เร่วหอม และเร่วขน
2. พวกที่เกิดดอกปลายกิ่ง ได้แก่ เร่วช้าง เร่วเหลี่ยม

การจำแนกตามการใช้ประโยชน์ แบ่งได้ 3 กลุ่ม คือ

1. พวกที่ใช้ผล ได้แก่ เร่วกระวาน เร่วดง และเร่วเหลี่ยม
2. พวกที่ใช้ราก ได้ เร่วหอม
3. พวกที่ใช้ประโยชน์ไม่ได้ ได้แก่ เร่วช้าง ( ลูกแดง ) และเร่วขน

โดยสรุปแล้ว เร่วในจังหวัดจันทบุรีมี 6 ชนิด ได้แก่

เร่วกระวาน ต้นเรียบลื่น แทงช่อดอกจากดิน ใช้เมล็ดที่เรียกว่า Bastard Cardamam
รากสีขาว กลิ่นไม่หอม เป็นพืชเศรษฐกิจส่งออก เร่วกระวาน ดอกและผลสีแดง

เร่วหอม ต้นสาก รากสีแดง กลิ่นหอม ใช้รากทุบใส่ผสมน้ำก๋วยเตี๋ยว น้ำต้มเนื้อ น้ำพริก
แกงนิยมใช้เฉพาะจังหวัดจันทบุรี ไม่มีค่าทางเศรษฐกิจ

เร่วเหลี่ยม บางครั้งจะเรียกว่าเร่วใหญ่ ลำต้นเทียมจะสูงใหญ่กว่า ๒ ชนิดแรก ออกดอกปลาย
กิ่ง ผลเป็นกลีบคล้านมะเฟือง เปลือกผลดิบใช้เป็นผัก นิยมรับประทานเฉพาะจังหวัดจันทบุรี
ไม่มีค่าทางเศรษฐกิจ

เร่วช้าง ออกดอกปลายกิ่ง ผลกลมแดง ขนาด ๓/๔ นิ้ว ไม่มีค่าทางเศรษฐกิจ

เร่วขน ต้นเล็ก ต้นและใบมีขนอ่อนนุ่ม ไม่มีค่าทางเศรษฐกิจ

เร่วดง คล้ายเร่วกระวาน แต่ดอกสีค่อนข้างเขียว ผลสีเขียว ผลใหญ่กว่า รสไม่เผ็ดเท่าเร่วกระวาน

การใช้ประโยชน์ ส่วนมี่ใช้ประโยชน์คือ ใบ ดอก ผล และเหง้า ดังนี้ เป็นอาหาร ได้แก่ เป็นผักจิ้มน้ำพริก ใช้เป็นเครื่องเทศ โดยนำ
เอาเหง้าทำน้ำพริกแกงเผ็ดและทุบเหง้าใส่น้ำก๋วยเตี๋ยว

เป็นยาสมุนไพร เช่น ใช้รักษาอาการผื่นคัน ท้องอืด จุกเสียด ท้องเฟ้อ รักษาเสมหะ และริดสีดวง เป็นต้น
 
   
 
   
 รวบรวม เรียบเรียง และพัฒนาโดย : งานยุทธศาสตร์และแผนงาน
สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดจันทบุรี ถนนเลียบเนิน ต.วัดใหม่
อ.เมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี 22000 เบอร์โทรศัพท์ 039 - 303298
ติดต่อผู้ดูแลระบบ
chan_culture@hotmail.com
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
ออกแบบโดย    นายธนัฐ  ยังเหลือ....
ปรับปรุงและพัฒนาโดย   นายชวลิต  อยู่รอต....
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -