ข้อมูลด้านวัฒนธรรม
แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม
 แนวคิดแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

     

๑. แนวคิดเกี่ยวกับการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

วาเรน สมิท (Valene Smith) ( อ้างใน ศิริ ฮามสุโพธิ์, ๒๕๓๙ : ๖๕-๖๖) ได้ให้ความหมายการท่องเที่ยวประเภทต่าง ๆ ไว้ดังนี้

การท่องเที่ยวเพื่อวัฒนธรรม (Cultural Tourism) คือ การท่องเที่ยวเพื่อสัมผัสและเข้าร่วมการใช้วิถีชีวิต แบบดั้งเดิมเก่า ๆ ของท้องถิ่น เพื่อให้เกิดความเข้าใจถึงประวัติความเป็นมาและการดำเนินชีวิตที่แตกต่างจากวัฒนธรรมของตน

การท่องเที่ยวเพื่อชาติพันธุ์ ( Ethnic Tourism ) คือ การท่องเที่ยวเพื่อการสังเกต การแสดงออกทางวัฒนธรรม และแบบแผนการใช้ชีวิตประจำวันของชนต่างสังคม ต่างเผ่าพันธุ์ รวมทั้งการเดินทางไปเยี่ยมเยือนบ้านเกิดเมืองนอน

การท่องเที่ยวเพื่อประวัติศาสตร์ ( Historical Tourism ) คือ การท่องเที่ยวเพื่อชมพิพิธภัณฑสถานโบราณวัตถุ โบราณสถาน ที่เน้นความรุ่งเรืองในอดีต

 

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ (๒๕๔๐ : ๑-๑๐) ได้ให้แนวคิดเกี่ยวกับการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมไว้ว่า เป็นวิธีการศึกษาประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมผ่านการเดินทางท่องเที่ยว เป็นการท่องเที่ยวที่เน้นการพัฒนาด้านภูมิปัญญา สร้างสรรค์ เคารพต่อสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ศักดิ์ศรีและวิถีชีวิตผู้คน หรือสามารถกล่าวได้อีกนัยหนึ่งว่า การท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม คือ การท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้ผู้อื่นและย้อนกลับมามองตนเอง อย่างเข้าใจความเกี่ยวพันของสิ่งต่าง ๆ ในโลกที่มีความเกี่ยวโยงพึ่งพา ไม่สามารถแยกออกจากกันได้

 

พลอยศรี โปราณานนท์ (๒๕๓๙ : ๙๔) ได้กล่าวถึงการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมไว้ว่า เป็นการทำให้นักท่องเที่ยวได้มองเห็นถึงความหลากหลายทางชีวภาพ และมิติทางวัฒนธรรมของแหล่งทองเที่ยวนั้น

 

Sugar (อ้างในพลอยศรี โปราณานนท์ ๒๕๓๙ : ๙๔) กล่าวถึงส่วนประกอบทางวัฒนธรรมที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวในเชิงของการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ประกอบด้วยเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ งานหัตถกรรม กิจกรรมทางประเพณี ภาษา อาหาร ศิลปะ ดนตรี ศาสนา สถาปัตยกรรม การศึกษา ลักษณะการแต่งกาย เทคโนโลยีของชุมชนท้องถิ่น และกิจกรรมยามว่าง

 

๒. แนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

ชยาภรณ์ ชื่นรุ่งโรจน์ (๒๕๓๗ : ๒๑-๒๗) ได้กล่าวถึงการพัฒนาการท่องเที่ยวไว้ว่าการพัฒนาจะสำเร็จได้จะต้องพัฒนาองค์ประกอบของแหล่งท่องเที่ยว ๓ ประการ คือ

๑. สิ่งดึงดูดใจจากการท่องเที่ยว ( Attractions ) ซึ่งอาจจะเป็นสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นหรือสิ่งที่มีอยู่แล้วตามธรรมชาติ อาจจะเป็นสิ่งดึงดูดใจเกี่ยวกับสถานที่ (Site ) หรือสิ่งดึงดูดใจจากเหตุการณ์ (Events )

๒. ความสำราญจากแหล่งท่องเที่ยว ( Amenities ) แยกออกเป็น ๒ ประเภท คือ

๒.๑ ปัจจัยพื้นฐาน อันได้แก่ การคมนาคม ยานพาหนะ ลานจอดรถ น้ำ ไฟฟ้า ระบบกำจัดน้ำเสีย ระบบกำจัดขยะ ระบบการสื่อสาร (โทรศัพท์ ไปรษณีย์ ฯลฯ )

๒.๒ สิ่งอำนวยความสะดวกสบาย ได้แก่ ที่พักแรม ร้านอาหาร ภัตตาคาร ร้านขายของที่ระลึก สถานเริงรมย์ บริการรถเช่า บริการนำเที่ยว เป็นต้น

๓. ความสามารถในการเข้าถึง ( Accessibility ) คือ วิธีการเดินทางเข้าสู่แหล่งท่องเที่ยว มีความหมายครอบคลุมเรื่องของ ยานพาหนะ ระยะทาง ระยะเวลา ค่าใช้จ่ายในการเดินทาง ซึ่งความสามารถในการเข้าถึงนี้ มีองค์ประกอบที่ต้องคำนึงถึง ๒ ประการคือ

๓.๑ องค์ประกอบเชิงปริมาณ หมายถึง ความเพียงพอต่อความต้องการของนักท่องเที่ยว เช่น ความจุ และความถี่ ของยานพาหนะ

๓.๒ องค์ประกอบเชิงคุณภาพ หมายถึง ความสะดวกสบายในการเดินทาง ความประหยัด และความปลอดภัย

 

สุดาพร วรพล (๒๕๔๐ : ๗-๖) ได้ให้ข้อคิดในการพัฒนาจัดการแหล่งท่องเที่ยวที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมไว้ดังนี้

๑. ผู้มีอำนาจหน้าที่ความรับผิดชอบ ผู้ประกอบการ และชุมชนท้องถิ่น ควรรวมตัวกันสร้างข่ายงานในการพัฒนาร่วมกัน สังคมทุกระดับควรได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาการท่องเที่ยว

๒. ต้องทำความเข้าใจว่าชุมชนเป็นใคร และต้องทำให้ชุมชนเข้าใจถึงผลที่จะได้รับทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม เพื่อที่จะได้หันมาให้ความร่วมมือในการจัดการร่วมกัน

๓. นักท่องเที่ยวควรได้รับข้อมูลเกี่ยวกับแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมที่ตนจะไปเยือนก่อนเพื่อเป็นการเพิ่มคุณค่าของประสบการณ์ที่จะได้รับเมื่อเดินทางไปถึงสถานที่นั้น

๔. การพัฒนาชุมชนด้านจิตสำนึก ให้ความรู้ เตรียมทักษะในด้านต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยว

๕. สิ่งที่จะนำไปปฏิบัติต่อการท่องเที่ยวในแหล่งมรดกวัฒนธรรมจะต้องผ่านการยอมรับจากชุมชนท้องถิ่นก่อน

 

ศิริ ฮามสุโพธิ์ (๒๕๓๙ : ๓๘๓-๓๘๖) กล่าวถึงการจัดสถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ในแง่ของการอนุรักษ์ไว้ ๑๐ ประการ คือ

๑. การออกกฎหมายเวนคืนที่ดินในสถานที่ท่องเที่ยว เพราะถ้าสถานที่ท่องเที่ยวอยู่ในความครอบครองของเอกชน ซึ่งดูแล ปรับปรุง โดยเจ้าของที่ดินเอง อาจจะทำให้สถานที่ท่องเที่ยวเกิดความเสียหาย หรือหมดคุณค่า หรืออาจมีการเกิดค่าบริการที่ไม่เป็นธรรมกับนักท่องเที่ยว ทำให้นักท่องเที่ยวเข้าไปสถานที่ท่องเที่ยวนั้นน้อย

๒. สร้างสถานที่ท่องเที่ยวไว้ในย่านชุมชน หรือไม่ไกลจากย่านชุมชน

๓. จัดให้มีสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐานให้เพียงพอ

๔. จัดให้ระบบการรักษาความสะอาด เพราะความสะอาดคือหัวใจสำคัญของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

๕. จัดให้มีร้านจำหน่ายอาหารและเครื่องดื่ม ให้มีปริมาณเพียงพอ ราคาเหมาะสม การจัดร้านเป็นสัดส่วน มีระเบียบ

๖. สร้างร้านจำหน่ายสินค้าที่ระลึกและสินค้าพื้นเมือง เพื่อเป็นการรวบรวมสินค้าที่เป็นสัญลักษณ์ หรือผลิตผลของท้องถิ่นที่กระจัดกระจาย มารวมกันไว้ในที่เดียวกัน เพื่ออำนวยความสะดวกในการซื้อของนักท่องเที่ยว ซึ่งมีเวลาค่อนข้างจำกัด

๗. สร้างสถานที่พักแรม ซึ่งควรจะอยู่ในรูปของบ้านพักประเภทเกสต์เฮาส์ ( Guest House ) แทนการสร้างอาคารสูงหลายชั้น เพราะจะบดบังทัศนียภาพที่สวยงาม

๘. การทำป้ายโฆษณาตามสถานที่ท่องเที่ยว เพื่อชี้แจงข้อปฏิบัติเมื่อเข้าไปในสถานที่ท่องเที่ยว

๙. การเก็บรักษาค่าบริการ ซึ่งไม่ควรจะแพงมากนัก

๑๐. การรักษาความปลอดภัย สถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมบางแห่งจะอยู่ห่างไกลชุมชน หรือมีบริเวณที่กว้างขวาง ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของนักท่องเที่ยวจึงเป็นเรื่องสำคัญที่ต้องคำนึง

 

ผลการศึกษาโครงการวิจัยเพื่อศึกษาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมตำบลนางแล

โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ตำบลนางแล อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ได้รับการสนับสนุนงบประมาณในการศึกษาจากองค์การบริหารส่วนตำบลนางแล จำนวน ๕๐,๐๐๐ บาท มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในตำบล เพื่อหาแนวทางการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในตำบล โดยศึกษาบทบาทและความคิดเห็นของผู้ที่เกี่ยวข้องในตำบลท่าสุดและนักท่องเที่ยวทั่วไปด้วย

ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

โดยพิจารณาจาก ๓ องค์ประกอบ ได้แก่ สิ่งดึงดูดใจจากการท่องเที่ยว ( Attractions ) ความสำราญจากแหล่งท่องเที่ยว (Amenities ) และ ความสามารถในการเข้าถึง (Accessibility ) พบว่า แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของตำบลนางแล ทั้ง ๕ กลุ่มเส้นทาง มีองค์ประกอบครบทั้ง ๓ ด้าน โดยมีองค์ประกอบด้านความสำราญจากแหล่งท่องเที่ยวและความสามารถในการเข้าถึง ใกล้เคียงกัน แต่มีสิ่งดูดใจที่แตกต่างกัน ดังนี้

สิ่งดึงดูดใจที่สำคัญของกลุ่มที่ ๑ แหล่งท่องเที่ยวมรดกทางวัฒนธรรม คือ ศาสนสถานพระธาตุ โบราณวัตถุ ปูชนียสถาน ร่องรอยทางประวัติศาสตร์ของตำบล ซึ่งมีตำนานเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวตำบลนางแล โดยเป็นที่มาของการสืบทอดวัฒนธรรมประเพณีอันดีงามของชุมชน หลักการคือใช้วัฒนธรรมเป็นเครื่องมือในการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ใช้วัฒนธรรมเป็นทรัพยากรที่ดึงดูดใจด้านการท่องเที่ยว และเป็นสิ่งที่สร้างลักษณะพิเศษให้แก่แหล่งท่องเที่ยวด้วย

สิ่งดึงดูดใจที่สำคัญของกลุ่มที่ ๒ แหล่งท่องเที่ยวด้านศิลปะ และกลุ่มที่ ๕ แหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาและผลิตภัณฑ์ชุมชน ซึ่งเป็นกลุ่มทรัพยากรบุคคลอันทรงคุณค่าของชุมชน หากนักท่องเที่ยวมาเที่ยวชมกลุ่มนี้ ทำให้เกิดการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ด้านวัฒนธรรมระหว่างกัน นอกจากนี้ยังเป็นการเชิดชู ยกย่อง ส่งเสริม อนุรักษ์ ถ่ายทอดความเป็นเอตทัคคะของภูมิปัญญาและศิลปิน สู่สาธารณชน ทำให้ชุมชนเกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่น สามารถเป็นเกราะป้องกันผลกระทบทางวัฒนธรรมจากกระแสโลกาภิวัฒน์ สร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนด้วย

สิ่งดึงดูดใจที่สำคัญของกลุ่มที่ ๓ แหล่งท่องเที่ยวชนเผ่า และกลุ่มที่ ๔ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและเชิงนิเวศ คือ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ท่ามกลางทรัพยากรทางธรรมชาติ โดยใช้จุดขายในเรื่องความงดงามตามธรรมชาติและความหลากหลายทางวัฒนธรรมของกลุ่มชนบนที่สูงเป็นหลัก ซึ่งต้องคำนึงถึงสภาพแวดล้อมและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม โดยกลุ่มชนต้องได้รับการพัฒนาหรือเตรียมความพร้อมของชุมชน เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อวิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ศักดิ์ศรีและอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์

องค์ประกอบด้านสิ่งอำนวยความสะดวก พบว่า ตำบลนางแลมีสาธารณูปโภคพื้นฐานเพียงพอ มีสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ได้แก่ มีที่พักแบบโรงแรมรีสอร์ท ที่พักแบบโฮมสเตย์ มีร้านค้า ร้านอาหาร ร้านคาราโอเกะ ร้านเกมส์อินเตอร์เน็ต นวดแผนโบราณฯลฯ แต่ขาดด้านบริการทางการเงิน ตู้เอทีเอ็ม แลกเปลี่ยนเงินตรา ยังไม่มีศูนย์บริการข้อมูลด้านการท่องเที่ยว ขาดศูนย์จำหน่ายสินค้าของฝาก ของที่ระลึก ที่กระจัดกระจายมารวมไว้ที่เดียวกัน ไม่มีป้ายโฆษณาหรือให้ข้อมูลตามแหล่งท่องเที่ยวต่าง ๆ

องค์ประกอบด้านการเข้าถึงทางกายภาพของตำบลนาง แล พบว่า มีถนนพหลโยธินเป็นเส้นทางหลักจากตัวเมืองเชียงรายไปทางทิศเหนือ ๑๑ กิโลเมตร ห่างจากสนามบินนานาชาติ ๕กิโลเมตร โดยเส้นทางการคมนาคมภายในตำบลมีทั้งถนนคอนกรีต ถนนลาดยาง บางช่วงเป็นถนนลูกรัง (เฉพาะทางขึ้นเขา) โดยรวมนับว่า การเข้าถึงสะดวกสบาย สามารถผ่านไปยังอำเภอแม่จัน แม่สาย เชียงแสน เชียงของได้(ด่านชายแดน) มีรถประจำทาง รถรับจ้างหลายเส้นทาง ด้านการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารของนักท่องเที่ยว สามาถเข้าชมผ่านเว็บไซต์ของอบต.นางแล หรือส่วนราชการ ภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว ตลอดจนเว็บไซต์ของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมนั้น ๆ เช่น บ้านดำ ดอยดินแดง กะเหรี่ยงคอยาว เป็นต้น


  ภาพกลุ่มแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมตำบลท่าสุด
๑. กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวมรดกทางวัฒนธรรม

ประกอบด้วย

๑.๑ วัดป่าห้า หมู่ที่ ๑

๑.๒ วัดนางแล หมู่ที่ ๓

๑.๓ วัดม่วงคำ หมู่ที่ ๔

๑.๔ วัดอุทกวนาราม หมู่ที่ ๗

๑.๕ ผาลาดรอยวัว หมู่ที่ ๗

๑.๖ วัดป่ารวก หมู่ที่ ๘

๑.๗ เมืองเก่าเผ่าลัวะ หมู่ที่ ๘

๑.๘ พระธาตุดอยโอ่ง หมู่ที่ ๑๒

๒. ๒.กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวด้านศิลปะ

ประกอบด้วย

๒.๑ พิพิธภัณฑ์บ้านดำ (ดร. ถวัลย์ ดัชนี) หมู่ที่ ๑๓

๒.๒ เครื่องปั้นดินเผาดอยดินแดง (นาย สมลักษณ์ ปันติบุญ) หมู่ที่ ๖

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่

๑. หอศิลป์ - ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย ม.ราชภัฎเชียงราย ต.บ้านดู่

๒. ศูนย์ภาษาวัฒนธรรมจีนสิรินธร ม.แม่ฟ้าหลวง ต.ท่าสุด

๓. กลุ่มแกะสลักไม้บ้านถ้ำผาตอง (สล่าคำจันทร์ ยาโน) ต.ท่าสุด

 

๓.กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวชนเผ่า

ประกอบด้วย

๓.๑ บ้านลิไข่ (เผ่าลาหู่-เผ่าอาข่า) หมู่ที่ ๗

๓.๒ กะเหรี่ยงคอยาว(เผ่า อาข่า เย้า ลีซอ ลาหู่ กะเหรี่ยงคอยาว กะเหรี่ยง) หมู่ที่ ๖

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่

๑. บ้านปู่ไข่ (เผ่าลาหู่) หมู่ที่ ๑๓ ต.บ้านดู่

๒. บ้านผาลาด (เผ่าลาหู่) หมู่ที่ ๑๐ ต.ท่าสุด ๔.กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เชิงนิเวศ

ประกอบด้วย

๔.๑ น้ำตกนางแลใน

๔.๒ ดอยดัง

๔.๓ ไร่สับปะรดนางแล - ภูแล

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่

๑. น้ำตกโป่งพระบาท ต.บ้านดู่

๒. สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ม.ราชภัฎเชียงราย ต.บ้านดู่

๓. ถ้ำผาตอง ม. ๖ ต.ท่าสุด

๔. อ่างเก็บน้ำพระราชดำริ ม.๑๐ ต.ท่าสุด


๕. กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาและผลิตภัณฑ์ชุมชน

ที่

ชื่อ - สกุล

นายบุญส่ง มะโนยศ

นาย ดวงดี ปริมา

นาย ไพรทิพย์ ปริมา

นาง จันทร์เพ็ญ มะโนยศ

นาง วันทิม พรมณี

นางอัมพร เวียงมูล

นายบุญมา คำแฮ

นายเจริญ เขื่อนเพชร

นายทวี อายุยืน

๑๐

นางทานตะวัน แสนพิช

๑๑

นายบุญสม กันทะเตียน

๑๒

นางสมบูรณ์ เขื่อนเพชร

๑๓

นาย จันทร์ คืนมาเมือง

๑๔

นางคำแสน แก้วสืบ

๑๕

นายแป๋ง บัวเร็ว

๑๖

นายบุญส่ง มะโนยศ

๑๗

นางจันทร์เพ็ญ มะโนยศ

๑๘

นางสวัสดิ์ เขื่อนเพชร

๑๙

นายอำนาจ ตันตระกูล

๒๐

กลุ่มผู้ปลูกสับปะรดนางแลภูแล

๒๑

นางรัตนาวดี ทากัน

๒๒

นายสุขคำ นางแล

๒๓

นาง วิรัตน์ จันเลน

๒๔

นางอนงค์ ตนบุญ

๒๕

นางเรวดี ทากัน

๒๖

นางสุทัน นางแล

๒๗

นางทองดี เขื่อนเพชร

๒๘

นาง ทองย้อย เขื่อนเพชร

   

ผลการศึกษาโครงการวิจัยเพื่อศึกษาศักยภาพแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมตำบลท่าสุด

       โครงการวิจัยเพื่อพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ตำบลท่าสุด อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย ได้รับการสนับสนุนงบประมาณในการศึกษาจากองค์การบริหารส่วนตำบลท่าสุด จำนวน ๕๐,๐๐๐ บาท มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาศักยภาพของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในตำบลท่าสุด เพื่อหาแนวทางการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมในตำบล โดยศึกษาบทบาทและความคิดเห็นของผู้ที่เกี่ยวข้องในตำบลท่าสุดและนักท่องเที่ยวทั่วไปด้วย

  • ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบของแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม

โดยพิจารณาจาก ๓ องค์ประกอบ ได้แก่ สิ่งดึงดูดใจจากการท่องเที่ยว ( Attractions ) ความสำราญจากแหล่งท่องเที่ยว (Amenities ) และ ความสามารถในการเข้าถึง (Accessibility ) พบว่า แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของตำบลท่าสุด ทั้ง ๔ กลุ่มเส้นทาง มีองค์ประกอบครบทั้ง ๓ ด้าน โดยมีองค์ประกอบด้านความสำราญจากแหล่งท่องเที่ยวและความสามารถในการเข้าถึง ใกล้เคียงกัน แต่มีสิ่งดูดใจที่แตกต่างกัน ดังนี้

สิ่งดึงดูดใจที่สำคัญของกลุ่มที่ ๑ แหล่งท่องเที่ยวมรดกทางวัฒนธรรม คือ พระธาตุ โบราณวัตถุ ปูชนียสถาน ร่องรอยทางประวัติศาสตร์ของตำบล ซึ่งเป็นที่มาของการอนุรักษ์สืบทอดประเพณีวัฒนธรรมอันดีงามของชุมชน โดยมีหลักการคือการใช้ทุนทางวัฒนธรรมเป็นเครื่องมือในการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยว ตลอดจนเป็นทรัพยากรที่ดึงดูดใจด้านการท่องเที่ยว ซึ่งเป็นสิ่งที่สร้างลักษณะพิเศษให้แก่แหล่งท่องเที่ยวเที่ยวด้วย

สิ่งดึงดูดใจที่สำคัญของกลุ่มที่ ๒ แหล่งท่องเที่ยวชนเผ่า และกลุ่มที่ ๓ แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและเชิงนิเวศ คือ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ท่ามกลางทรัพยากรทางธรรมชาติ โดยใช้จุดขายในเรื่องความงดงามตามธรรมชาติ และความหลากหลายทางวัฒนธรรมของกลุ่มชนบนที่สูงเป็นหลัก ซึ่งต้องคำนึงถึงสภาพแวดล้อมและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม โดย กลุ่มชนต้องได้รับการพัฒนาหรือเตรียมความพร้อมของชุมชนก่อน เพื่อไม่ให้เกิดผลผลกระทบต่อวิถีชีวิต วัฒนธรรม ประเพณี ศักดิ์ศรีและอัตลักษณ์ทางชาติพันธุ์

สิ่งดึงดูดใจที่สำคัญของกลุ่มที่ ๔ แหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญาและผลิตภัณฑ์ชุมชน ซึ่งเป็นกลุ่มทรัพยากรบุคคลอันทรงคุณค่าของชุมชน หากนักท่องเที่ยวมาเที่ยวชมกลุ่มนี้ จะทำให้เกิดการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ด้านวัฒนธรรมระหว่างกัน นอกจากนี้ ยังเป็นการเชิดชู ยกย่อง ส่งเสริม อนุรักษ์ ถ่ายทอดความเป็นเอตทัคคะของภูมิปัญญาและศิลปินสู่สาธารณชน ทำให้ชุมชนเกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่น สามารถเป็นเกราะป้องกันผลกระทบทางวัฒนธรรมจากกระแสโลกาภิวัฒน์ สร้างความเข้มแข็งให้แก่ชุมชนด้วย

องค์ประกอบด้านสิ่งอำนวยความสะดวก พบว่า ตำบลท่าสุด มีสาธารณูปโภคพื้นฐานเพียงพอ มีสิ่งอำนวยความสะดวกอื่น ๆ ได้แก่ ธนาคาร ตู้เอทีเอ็ม ร้านค้า ร้านอาหาร ตลาดสด สถานีบริการน้ำมัน ที่พักแบบรายวัน รายเดือน มีบ้านพักรีสอร์ท สถานที่สำหรับตั้งแค้มป์ ท่ารถรับจ้างประจำทาง ร้านเกมส์ อินเตอร์เน็ต ร้านคาราโอเกะ มีนวดแผนโบราณ แต่ยังไม่มีศูนย์บริการข้อมูลด้านการท่องเที่ยว และศูนย์จำหน่ายสินค้าของฝาก ของที่ระลึกของตำบล

องค์ประกอบด้านการเข้าถึงของตำบล พบว่า มีถนนพหลโยธินเป็นเส้นทางหลักห่างจากตัวเมืองเชียงรายไปทางทิศเหนือ ๑๘ กิโลเมตร ห่างจากสนามบินนานาชาติ ๑๐ กิโลเมตร โดยเส้นทางการคมนาคมภายในตำบลมีทั้งถนนคอนกรีต ถนนลาดยาง บางช่วงเป็นถนนลูกรัง(เฉพาะทางขึ้นเขา) โดยรวมนับว่า การเข้าถึงสะดวกสบาย สามารถผ่านไปยังอำเภอแม่จัน (ด่านชายแดน) แม่สาย เชียงแสน เชียงของได้ มีรถประจำทาง รถรับจ้างหลายเส้นทาง

ภาพแหล่งท่องที่ยวทางวัฒนธรรมตำบลท่าสุด

๑. กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวมรดกวัฒนธรรม  
ประกอบด้วย

๑.๑ วัดห้วยพลู หมู่ที่ ๑

๑.๒ วัดภูมิพาราราม หมู่ที่ ๑

๑.๓ พระธาตุสันขวาง หมู่ที่ ๔

๑.๔ เชิงดอยบ้านบ่อทอง หมู่ที่ ๕

๑.๕ พระธาตุถ้ำผาตอง หมู่ที่ ๖

๑.๖ วัดแม่ข้าวต้มท่าสุด หมู่ที่ ๑๐

๑.๗ พระธาตุสันกู่(ช้างทอง) หมู่ที่ ๑๑

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่

๑. พระธาตุจอมสัก ต.บ้านดู่

๒. รอยพระพุทธบาท – พระธาตุ วัดป่าดอยพระบาท ต.บ้านดู่

๓. ปูชนียสถาน ผาลาดรอยวัว ต.นางแล

๔. เมืองเก่าเผ่าลัวะ ต.นางแล

๕. พระธาตุดอยโอ่ง ต.นางแล
๒. กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวชนเผ่า

ประกอบด้วย

๒.๑ บ้านผาลาด (เผ่าลาหู่-อาข่า) หมู่ที่ ๑๐

๒.๒ บ้านเชิงดอย (เผ่าลาหู่-อาข่า) หมู่ที่ ๔ หมู่ที่ ๕

 

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่

๑. บ้านปู่ไข่ (เผ่าลาหู่) หมู่ที่ ๑๓ ต.บ้านดู่

๒. บ้านลิไข่ (เผ่าลาหู่-เผ่าอาข่า) หมู่ที่ ๗ ต.นางแล

๓. กะเหรี่ยงคอยาว( อาข่า เย้า ลีซอ กะเหรี่ยง ลาหู่ ลีซอ) หมู่ที่ ๖ ต.นางแล

๓.กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ เชิงนิเวศ

ประกอบด้วย

๓.๑ ถ้ำผาตอง หมู่ที่ ๖

๓.๒ อ่างเก็บน้ำพระราชดำริ หมู่ที่ ๑๐

๓.๓ หนองน้ำบ้านห้วยพลู หมู่ที่ ๑

๓.๔ อ่างเก็บน้ำม.แม่ฟ้าหลวง หมู่ที่ ๑

๓.๕ หนองน้ำบ้านศรีป่าซาง หมู่ที่ ๙

๓.๖ ไร่สับปะรดนาง แล ภูแล หมู่ ๒ หมู่ ๖ หมู่ ๘ หมู่ ๙

 

แหล่งท่องเที่ยวใกล้เคียง ได้แก่

๑. น้ำตกโป่งพระบาท ต.บ้านดู่

๒. สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ม.ราชภัฎเชียงราย ต.บ้านดู่

๓. น้ำตกนางแลใน– ดอยดัง หมู่ ๗ ต.นางแล

๔. ไร่สับปะรดนาง แล ภูแล หมู่ ๘ หมู่ ๑๑ หมู่ ๑๓ ต.นางแล

๔.กลุ่มแหล่งท่องเที่ยวภูมิปัญญา ผลิตภัณฑ์ชุมชน
ประกอบด้วย

ที่

ชื่อ - สกุล

นายแก้วมา วันยอด

นายวิเชียร ตาฟอง

นายบรรชา ศรีบุรี

นายวิทยา แสนใจ

นายสุดใจ จับใจนาย

นายอุต เตมียศักดิ์

นายมา ธโยธา

นายเมืองอินทร์ ชุ่มเมืองเย็น

นายแดง ปิจวงศ์

๑๐

นายกุย ปัญยธรรม

๑๑

นายดวงแก้ว คำวัง

๑๒

นายทา ขันสุวรรณ

๑๓

นายเมือง คำวัง

๑๔

นางคำน้อย สุวรรณ

๑๕

นายคำจันทร์ ยาโน

๑๖

นาย สุวรรณ สามสี

๑๗

นายบุญเรือง วงศ์ตา

๑๘

นาย ปา คำวัน

๑๙

นายซาว ลือสุวรรณ

๒๐

นายเจริญ วิยาภู

๒๑

นายจันทร์คำ ตาคำ

๒๒

นายบุญทอง ใจนำพล

๒๓

นายชุ่ม ปันถุ

๒๔

นายบุญธรรม คำวัง

๒๕

นายพร บุญมา

๒๖

นายกุย เขื่อนเพชร

๒๗

นายปัน บุญชาย

๒๘

นายอุ่นเรือน ปัญโย

๒๙

นายบุญส่ง ทะยาหมอ

๓๐

นายตา กันทา

๓๑

นายบุญอุ้ม ต๊ะต้องใจ

๓๒

นายแสวง เขื่อนเพชร

๓๓

นายน้อง คำเง้า

 

 

 

 

 

   

 

 
 


 
จัดทำโดย สำนักงานวัฒนธรรม จังหวัดเชียงราย
อาคารศาลากลางจังหวัดหลังเก่า ถ.สิงหไคล ต.เวียง อ.เมือง จ.เชียงราย ๕๗๐๐๐
โทร ๐-๕๓๗๑-๗๔๒๐ โทรสาร ๐-๕๓๗๑-๗๔๕๔ E-mail : chiangrai@m-culture.go.th
ปรับปรุงข้อมูลครั้งล่าสุดเมื่อ ๒๘ เมษายน ๒๕๕๑