จังหวัดมุกดาหารเป็นจังหวัดชายแดนทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ มีอาณาเขตติดต่อกับประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว มีแม่น้ำโขงเป็นเส้นกั้นพรมแดน จังหวัดมุกดาหารตั้งอยู่ระหว่างเส้นรุ้งที่ ๑๖–๑๗ องศาเหนือ และระหว่างเส้นแวง ที่ ๑๐๔–๑๐๕ องศาตะวันออก มีพื้นที่ ๔,๗๖๙.๖๗๕ ตารางกิโลเมตร หรือ ๒,๙๘๐,๖๒๕ ไร่ อยู่ห่างจากกรุงเทพมหานคร ๖๔๒ กิโลเมตร เป็นจังหวัดที่ ๗๓ ของประเทศไทย และเป็นจังหวัดที่ ๑๗ ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ


      ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอนาแก จังหวัดนครพนม และอำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร
        ทิศใตติดต่อกับอำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ อำเภอหนองพอกและอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด
        ทิศตะวันออก ติดต่อกับแขวงสะหวันเขต ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นเส้นกั้นพรมแดน
        ทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอเขาวง อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ และอำเภอเมยวดี จังหวัดร้อยเอ็ด


        สภาพภูมิประเทศของจังหวัดมุกดาหาร ด้านทิศใต้เป็นที่ราบสูง ทิศตะวันตกมีเทือกเขาภูพาน ซึ่งเป็นป่าไม้ที่บางแห่งเป็นดงทึบ ด้านทิศตะวันออกเป็นที่ราบสลับป่า และมีแม่น้ำโขงเป็นเขตกั้นระหว่างประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ยาวประมาณ ๗๐ กิโลเมตร


        สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปของจังหวัดมุกดาหารมีสภาพคล้ายคลึงกับจังหวัดต่าง ๆ ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือ ฤดูร้อนจะร้อนจัด ฤดูหนาวจะหนาวจัด โดยมีข้อมูลภูมิอากาศสรุปได้ดังนี้
       -อุณหภูมิสูงสุด ๓๓ องศาเซลเซียส ต่ำสุด ๑๐ องศาเซลเซียส
       -ความชื้นสูงสุด ๘๐% ต่ำสุด ๕๑.๒๙ % เฉลี่ยตลอดปี ๗๒.๑๓%
       -ปริมาณน้ำฝนตลอดปี ประมาณ ๑,๔๓๘ มิลลิเมตร


       จังหวัดมุกดาหารมีประชากรทั้งสิ้น ๓๓๔,๓๒๕ คน
               เป็นชาย ๑๖๗,๗๔๙ คน      
               เป็นหญิง ๑๖๖,๕๗๖ คน

              (ข้อมูล ณ เดือน ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๔๖)


การเดินทาง
โดยรถยนต อยู่ห่างจาก กรุงเทพ ๖๔๒ กม. ใช้เวลาเดินทาง ๑๐ ชั่วโมง มีหลายเส้นทาง และมีรถโดยสารประจำทาง เชื่อมระหว่างจังหวัดมุกดาหารและอื่นในภาคอีสาน
โดยรถไฟ มีรถด่วน รถเร็วและรถด่วนพิเศษ กรุงเทพฯ อุบลราชธานี ทุกวัน จากนั้นต่อรถโดยสารไปจังหวัดมุกดาหาร ระยะทาง ๑๖๗ กิโลเมตร
โดยเครื่องบิน ยังไม่มีบริการเที่ยวบินไปจังหวัดมุกดาหาร โดยตรง หากประสงค์จะเดินทางโดยเครื่องบินต้องเดินทางไปลงที่ จังหวัดอุบลราชธานี หรือจังหวัดนครพนม จากนั้นต่อรถโดยสารไปจังหวัด มุกดาหาร