ประเพณีลอยกระทง  
     
 

ลอยกระทง  หมายถึง   ประเพณีบูชารอยพระพุทธบาท แสดงความสำนึกบุญคุณของแหล่งน้ำอันมีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตและเป็นการการบูชาพระแม่คงคาเทวีตามความเชื่อแต่โบราณด้วยกระทงดอกไม้ธูปเทียน ประกอบกับสิ่งประดิษฐ์จากธรรมชาติที่ลอยน้ำได

ประวัติความเป็นมา
         ประเพณีลอยกระทงเป็น ประเพณีที่สำคัญสืบทอดกันมา ตั้งแต่โบราณ นิยมทำกันในกลาง เดือน  ๑๒   โดยมีวัตถุประสงค์ หลากหลาย  ขึ้นอยู่กับประเพณี ความเชื่อของแต่ละท้องถิ่น

สภาพปัจจุบันและปัญหาในการลอยกระทง
          กิจกรรมที่ปฏิบัติกันอยู่ในปัจจุบัน
          ๑.   การทำความสะอาดแม่น้ำ ลำคลอง เช่น ขุด ลอก คูคลอง
          ๒.   การทำบุญให้ทาน
          ๓.   การปฏิบัติธรรม การฟังเทศน์
          ๔.   การประดิษฐ์กระทงใหญ่   กระทงเล็ก
          ๕.   การจัดกิจกรรมการประกวดต่าง ๆ เช่น การประกวด
กระทง   การประกวดนางนพมาศ ประกวดโคมลอย
          ๖.   การจัดขบวนแห่กระทง
          ๗.   การนำกระทงไปลอยในแม่น้ำ
          ๘.   การปล่อยโคมลอย
          ๙.   การจุดดอกไม้ไฟ  ประทัด   หรือพลุ   เพื่อเป็นการ
เฉลิมฉลอง
         ๑๐. การละเล่นรื่นเริง   ตามท้องถิ่นนั้น ๆ

กิจกรรมที่เบี่ยงเบนไป
          ๑.   การจุดดอกไม้ไฟ  ประทัด   หรือพลุ  โดยเฉพาะเด็กและวัยรุ่นจุดเล่นกันอย่างคึกคะนองไม่เป็นที่เป็นทาง   ไม่ระมัดระวัง  จุดเล่นตามถนนหนทาง   โดยไม่คำนึงถึงอันตรายที่จะเกิดแก่ผู้คนและยวดยานที่สัญจรไปมาและอาจเป็นสาเหตุให้เกิดเพลิงไหม้
บ้านเรือนได้
          ๒.   การประกวดนางนพมาศ  ให้ความสำคัญมากเกินไป
ถือเป็นกิจกรรมหลักของประเพณี   ซึ่งแท้ที่จริงแล้วไม่ใช่แก่นแท้ของประเพณีเลย   เป็นเพียงกิจกรรมที่เสริมขึ้นมาภายหลังเพื่อให้เกิดความสนุกสนานและเป็นสิ่งดึงดูดนักท่องเที่ยว
          ๓.   การประดิษฐ์กระทง   สมัยก่อนใช้วัสดุพื้นบ้านหรือ
ตามธรรมชาติ  เช่น  ทำจากใบตอง   หยวกกล้วย   ซึ่งเป็นวัสดุที่ย่อยสลายง่าย แต่ปัจจุบันกลับนิยมใช้วัสดุโฟม   ซึ่งย่อยสลายยากทำให้แม่น้ำลำคลอง สกปรก เน่าเหม็น   เกิดมลภาวะเป็นพิษ

 
     
 
แหล่งข้อมูล : หนังสือวันสำคัญโครงการปีรณรงค์วัฒนธรรมไทยฯ ของ
สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ